Wieża ciemności. „Kobieta, która wyszła”, reż. Lav Diaz

Twórczość Lava Diaza, jednego z tuzów filipińskiego kina, często doceniana wśród krytyków, dla szerokiej publiczności wciąż pozostaje nieznana. Na hermetyczność dzieł wpływają poruszane w nich tematy (są to zazwyczaj portrety Filipin i tamtejszych mieszkańców) oraz ich długość (przeważnie waha się ona między sześcioma a ośmioma godzinami). Te okoliczności sprawiają, że seans jego filmu staje się pewnego rodzaju przeżyciem. Już od kilku lat takie doświadczenia zapewnia widowni Międzynarodowy Festiwal Filmowy Nowe Horyzonty, gdzie do tej pory pokazywano m.in. Century of Birthing (2011), Florentinę Hubaldo, CTE (2012), Norte, koniec historii (2013) czy Kołysankę do bolesnej tajemnicy (2016). W tym czasie można było zaobserwować, w jaki sposób Filipińczyk eksperymentuje z techniką, kolorem, tematami, długością ujęć czy filmu w ogóle, a także przekonać się na własne oczy, jak doskonali swój warsztat. Za najnowszy film, Kobieta, która wyszła (2016), który festiwalowa publiczność również będzie miała okazję obejrzeć, otrzymał Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji.

1
Kobieta, która wyszła (2016, reż. Lav Diaz)

Tytułową bohaterką najnowszego filmu Diaza jest Horacia, była nauczycielka niesłusznie skazana na trzydzieści lat więzienia. Jej życzliwe usposobienie i wiedza pozwalają na pomoc innym współwięźniarkom. Wspólnie czytają, uczą się języków lub chemii. Horacia zdołała również nawiązać bliską przyjaźń z inną osadzoną – Petrą. Dzięki niej myśli o tym, że od lat nie widziała swoich, teraz już dorosłych dzieci i męża stają się mniej uciążliwe. Kiedy wyrok Horacii zbliża się do końca, nagle wychodzą na jaw nowe fakty w jej sprawie. Okazuje się, że za zbrodnię, którą rzekomo popełniła, jest odpowiedzialny jej dawnych chłopak. Kobieta zostaje zwolniona z więzienia, jednak prócz odnalezienia się w nowym, nieznanym świecie stawia sobie jeden, główny cel: zemstę na byłym kochanku.

2
Kobieta, która wyszła (2016, reż. Lav Diaz)

By dobitniej ukazać dzikość i brutalność rzeczywistości, w którą została wrzucona Horacia, Diaz dokładnie określa czas, w jakim rozgrywa się opowieść. Historia rozpoczyna się w połowie 1997 roku, czyli niezwykle trudnym momencie dla Filipińczyków. Był to czas eskalacji przemocy, rozbojów i przede wszystkim porwań. Wiele mówiło się o wyspie Mindanao, siedzibie islamskich separatystów, którzy w wielu przypadkach byli odpowiedzialni za porwania. Ich ofiarami padali głównie biznesmeni, zamożni ludzie, Filipińczycy chińskiego pochodzenia oraz turyści. Świadomość niebezpieczeństwa czyhającego za każdym rogiem wpływa w istotny sposób na zachowanie bohaterów w Kobiecie, która wyszła. Wzmożona ochrona bogatych mieszkańców miast, niepewność i brak zaufania wobec obcych czy chęć zabezpieczenia się w razie wypadku (np. poprzez kupno broni) nikogo nie dziwi. W tym kontekście trudno oprzeć się wrażeniu, że świat przedstawiony, bardziej niż w jakimkolwiek innym filmie Lava Diaza, został zbudowany wokół jednej postaci. Horacia jest w centrum niemal wszystkich wydarzeń, kamera prawie bez przerwy próbuje za nią podążać i utrwalać, jak gdyby ani na moment nie chciała zaprzestać pokazywania jej wewnętrznej walki.

3
Kobieta, która wyszła (2016, reż. Lav Diaz)

Obserwując bohaterkę, widz może dostrzec, że Diaz od początku miał pomysł na wykreowanie i rozwinięcie jej postaci. Jego dzieło przybiera formę krótkiej rozprawy o dwoistości ludzkiej natury, portretując Horacię w skrajnych sytuacjach. Krótko po opuszczeniu więzienia jest zmuszona „założyć maskę”, w której, być może, chwilami czuje się aż zbyt wygodnie. Zawoalowanie prawdziwego charakteru przychodzi jej z trudem, ponieważ w mieście spotyka różnych ludzi, a każdy z nich potrzebuje pomocy. Dobrym przykładem jest Mameng – młoda, bezdomna kobieta, widząca demony we wszystkich ludziach, którzy nie są jej przychylni. Jednak to właśnie dzięki niej protagonistka zdobywa informacje (w zamian za zapłatę) potrzebne w realizacji planu zemsty. Staje się on pretekstem do podróży w głąb własnej duszy. Podróż tę, w mniejszym lub większym stopniu, odbywają wszyscy bohaterowie. Horacia, podobnie jak bohater cytowanego przez nią opowiadania, przez większość czasu pozostaje uwięziona w tytułowej Wieży ciemności, miejscu, w którym zmysły i człowieczeństwo zostają poddane najcięższej próbie. Z biegiem wydarzeń odkrywa jednak, że nawet z najmroczniejszych miejsc można odnaleźć wyjście.

Sławomir Wasiński

Korekta tekstu: Adam Cybulski

Kobieta, która wyszła
Tytuł oryginalny: Ang Babaeng Humayo
Inny tytuł: The Woman Who Left
Filipiny 2016, 229’
reż. Lav Diaz
scen. Lav Diaz insp. opowiadaniem Lwa Tołstoja pt. Pan Bóg nierychliwy ale sprawiedliwy
wyst.: Charo Santos-Concio, John Lloyd Cruz, Michael De Mesa, Nonie Buencamino, Shamaine Buencamino, Mae Paner, Mayen Estanero, Marjorie Lorico, Lao Rodriguez, Jean Judith Javier

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s